πτυχή

πτυχή
η, ΝΜΑ, και ποιητ. τ. πτύξ, πτυχός, Α
1. καθεμιά από τις αναδιπλώσεις επιφάνειας που έχει διπλωθεί ή ζαρώσει, και ιδίως υφάσματος, δίπλα, πτύχωση (α. «οι πτυχές τής κουρτίνας» β. «ῥαγέντων χλανιδίων ὑπὸ πτυχὰς ἔφαινε μηρόν», Χαιρήμ.
γ. «δάκρυσι νοτερὸν ἀεὶ πέπλων πρὸς στέρνῳ πτύχα τέγξω», Ευρ.)
2. καθετί που μοιάζει κατά το σχήμα με δίπλα υφάσματος, κάθε κυματοειδής ή αυλακοειδής σχηματισμός (α. «πτυχή εδάφους» β. «ἐν πτυχαῑς βίβλων κατεσφραγισμένα», Αισχύλ.
γ. «κατὰ σπλάγχνων πτυχάς», Ευρ.
δ. «τίκτουσιν ὑπὸ τὴν κοιλίαν εἰς τὰς πτυχάς», Αριστοτ.)
νεοελλ.
1. γεωλ. κυματοειδής σχηματισμός που παρατηρείται σε ιζηματογενή και μεταμορφωμένα πετρώματα τού φλοιού τής Γης (α. «ισοκλινής πτυχή» β. «κεκλιμένη πτυχή» γ. «ρηγματωμένη πτυχή»)
2. ανατ. κάθε αναδίπλωση υμενώδους, δερματικής ή εγκεφαλικής επιφάνειας («επιγάστρια πτυχή»)
3. μτφ. πλευρά, άποψη («εξέτασε και ανέλυσε όλες τις πτυχές τού προβλήματος»)
αρχ.
1. χαράδρα, φαράγγι («τέτυκτο κατὰ πτυχὰς Οὐλύμποιο», Ομ. Ιλ.
β. «εἰς Κιθαιρῶνος πτυχὰς ἐλθών», Ευρ.)
2. τα φύλλα διπλωτής θύρας
3. σανίδα, ιδίως πλοίου, στην οποία ήταν γραμμένη η ονομασία του
4. μτφ. η στροφή έντεχνου ποιήματος.
[ΕΤΥΜΟΛ. Άγνωστης ετυμολ. Το ριζικό όν. πτύξ, το οποίο απαντά μόνο στις πλάγιες πτώσεις (πρβλ. γεν. πτυχός, δοτ. πτυχί κ.λπ.) είναι, κατά την πιθανότερη άποψη, η πρωτόθετη λ., από την οποία παράγεται και το ρ. πτύσσω (βλ. λ. πτύσσω). Ο τ. πτυχή είναι μεταπλασμένος τ. τού πτύξ κατά τα θηλ. σε -η. Από την οικογένεια τών πτυχή, πτύσσω προήλθαν διάφοροι τεχνικοί όροι (πρβλ. πτύχιον, πτυχίς)].

Dictionary of Greek. 2013.

Игры ⚽ Поможем сделать НИР

Look at other dictionaries:

  • πτυχή — layer fem nom/voc sg (attic epic ionic) …   Greek morphological index (Ελληνική μορφολογικούς δείκτες)

  • πτυχή — η 1. αναδίπλωση υφάσματος, χαρτιού κτλ., δίπλα, σούρα, ζάρα, πιέτα. 2. καθετί που μοιάζει με πτυχή, κυματοειδής ή αυλακοειδής σχηματισμός: Πτυχές του εδάφους. 3. κάθε αναδίπλωση υμένα, μεμβράνης, δέρματος ή του εγκεφάλου …   Νέο ερμηνευτικό λεξικό της νεοελληνικής γλώσσας (Новый толковании словарь современного греческого)

  • επιγλωττίδα — Πτυχή από τένοντα πίσω από τη γλώσσα. Κρέμεται πάνω από την είσοδο στον λάρυγγα και προλαμβάνει την είσοδο σε αυτόν τροφής ή υγρών. επιγλωττίτιδα. Σοβαρή και ενίοτε μοιραία φλεγμονή της ε. (του ιστού που κρέμεται στο πίσω μέρος του λαιμού και… …   Dictionary of Greek

  • πτυχαῖς — πτυχή layer fem dat pl …   Greek morphological index (Ελληνική μορφολογικούς δείκτες)

  • πτυχαῖσι — πτυχή layer fem dat pl (epic ionic aeolic) …   Greek morphological index (Ελληνική μορφολογικούς δείκτες)

  • πτυχαῖσιν — πτυχή layer fem dat pl (epic ionic aeolic) …   Greek morphological index (Ελληνική μορφολογικούς δείκτες)

  • πτυχαί — πτυχή layer fem nom/voc pl …   Greek morphological index (Ελληνική μορφολογικούς δείκτες)

  • πτυχῆς — πτυχή layer fem gen sg (attic epic ionic) …   Greek morphological index (Ελληνική μορφολογικούς δείκτες)

  • πτυχήν — πτυχή layer fem acc sg (attic epic ionic) …   Greek morphological index (Ελληνική μορφολογικούς δείκτες)

  • πτύχωση — (Γεωλ.). Στη γεωλογία είναι το φαινόμενο κατά το οποίο τα στρώματα των πετρωμάτων, υποκείμενα σε σύνθετες δυνάμεις, οι οποίες αναπτύσσονται κατά τη διάρκεια των μεγάλων ορογενετικών κινήσεων του γήινου φλοιού, ανυψώνονται και πτυχώνονται,… …   Dictionary of Greek

Share the article and excerpts

Direct link
Do a right-click on the link above
and select “Copy Link”